Lời nói đầu:
Tôi có thói quen dùng máy ảnh ghi lại mọi thứ hay hay mà mình gặp. Đôi khi, thói quen này đem cho tôi vài rắc rối điên người. Đôi khi, nó đem lại cho tôi những cảm xúc đẹp đẽ và cả những bài học thấm thía. Tôi quyết định mở chuyên mục “Những file ảnh kể chuyện” trên www.tranthutrang.net để chia sẻ những thứ đẹp đẽ và thấm thía ấy. Tôi sẽ cố gắng cập nhật chuyên mục vào thứ Hai hằng tuần. Mong rằng “Những file ảnh kể chuyện” sẽ đem đến cho bạn chút gì đó tích cực để bắt đầu một tuần làm việc mới. Nếu bạn muốn đóng góp ảnh hay có thông tin, đề tài gợi ý, xin nhắn trực tiếp bên phần Sổ cảm tưởng hoặc gửi cho tôi theo địa chỉ mail: tranthutrang.ntt[at]gmail.com.
*
Năm 2008, mẹ tôi quyết định xây lại nhà, tôi dọn về ở nhờ trong ngôi nhà bỏ không của chị bạn. Nhà nằm ở một phường thuộc quận Hoàng Mai, nơi làn sóng đô thị hoá mới chỉ chớm ập đến, khung cảnh vẫn vương nét làng quê với cánh đồng xanh mướt cùng những loài động vật tưởng như không thể nhìn thấy ở nội thành Hà Nội: trâu, cò, quạ… Suốt mùa hè và gần hết mùa thu năm đó, những buổi chiều muộn xách máy ảnh ra ruộng rình trâu, rình cò là khoảng thời gian thư giãn hiếm hoi của tôi, sau những giờ phút “chiến đấu cam go” ở công trình xây dựng. Trong một buổi chiều muộn như thế, tôi bắt gặp những hình ảnh này…
So với lần gần nhất tôi quan sát (cách đấy một hai hôm), đàn trâu có thêm một thành viên. Con nghé ấy còn non lắm, lông vẫn bết vào người, chân run lẩy bẩy, đi chưa vững. Thấy có người, cả đàn trâu đủng đỉnh bỏ đi. Con nghé bị tụt lại một quãng xa rồi nằm ịch xuống một cái vũng lầy, lút trong cỏ, hầu như không còn thấy rõ. Con trâu mẹ mãi sau mới phát hiện ra, chạy bổ lại tìm. Nó đứng giữa ruộng ngẩng mặt lên kêu ii ii ii, ii ii. Tôi đứng ở rìa ruộng, tận dụng tối đa tiêu cự của ống tele để quan sát. Trâu mẹ và con nó chỉ cách nhau chừng dăm mét. Con nghé nằm bẹp nhưng đầu và tai vẫn động đậy. Có lẽ thị lực của loài trâu không tốt lắm, trâu mẹ vẫn nhìn quanh quất rồi kêu ii ii. Tiếng kêu của trâu mẹ gọi con trong bóng chiều nghiêng nghiêng nghe thật thê thiết. Kẻ ngoài cuộc là tôi bắt đầu sốt ruột, chỉ muốn lội ngay vào bế con nghé lên, giao cho mẹ nó. Tất nhiên, tôi biết đây là trâu chứ không phải mèo nên cứ đứng yên bên rìa ruộng, vừa bấm máy vừa rợn lên trong đầu một nỗi sợ, rằng trâu mẹ sẽ bỏ cuộc tìm kiếm và con nghé sẽ đuối sức mà chết giữa vũng lầy…
Bạn đừng lo, viễn cảnh đáng sợ đó chỉ xuất phát từ trí tưởng tượng của tôi, người chẳng biết gì về bản năng loài vật. Trên thực tế, những con trâu khác trong đàn đã quay lại, quây lấy chỗ con nghé. Không kêu ii ii từng hồi như trâu mẹ, lũ trâu im lặng đi vòng quanh cái vũng, vừa đi vừa tranh thủ gặm cỏ. Không con nào đến gần hẳn để dùng mõm hay chân ủn hay đỡ con nghé dậy, chỉ có một con nghé khác – nhỉnh hơn em nghé bé đang nằm kia – rướn cổ vào hít hít chút đỉnh như động viên. Một lát, cả đàn trâu lại tản đi. Con nghé gắng gượng đứng lên, loạng choạng bước theo mẹ. Có lẽ nó đã rút kinh nghiệm nên cứ bám lấy vú mẹ không rời.
Hôm ấy, khi đổ loạt ảnh ghi lại câu chuyện trên vào máy tính, tôi định dùng nó để mừng năm mới Kỷ Sửu. Thời gian trôi qua thật nhanh, năm con Trâu đã sắp thành quá khứ. Thỉnh thoảng tôi vẫn phóng xe qua vạt ruộng nơi câu chuyện trên diễn ra nhưng không lần nào thấy đàn trâu nữa. Nhìn từng hàng từng lớp nhà ống đang gặm nham nhở cánh đồng, tôi cứ băn khoăn tự hỏi, chẳng biết con nghé yếu ớt mình đã chụp hồi ấy giờ ăn cỏ phương nào…