Trần Thu Trang Rotating Header Image

ghi chép vụn vặt

Ngộ chữ VS. Thợ khệnh

Có nhà nọ sửa sang phòng ốc, thiết kế hơi ngoắt ngoéo theo kiểu tận dụng không gian tối đa. Trò này với Tây thì bình thường chứ Ta thì cũng hơi ít gặp. Thi công các hạng mục chính tạm xong, chủ nhà thuê thợ đến làm mấy thứ cũng chính không kém. Thợ người Việt, (có vẻ) không lấy gì làm chuyên nghiệp nhưng rất khệnh, như mọi khi. Thợ nhìn đống đồ đạc bản vẽ, thấy các chi tiết phức tạp, đòi hỏi sự cẩn thận chính xác cao, bèn vừa lầu nhầu chê thiết kế “không hợp lý” với lại “làm khó khó làm”, vừa cố thuyết phục chủ nhà chuyển sang dùng giải pháp “mọi người vẫn dùng”, tức là chấp nhận cách làm mà lâu nay thợ vẫn quen, tức là dùng những mẫu hàng chợ có sẵn phiên phiến thôi cho nhanh xong việc và mau có tiền. Chủ nhà bảo thợ là chú cứ làm chuẩn như ý tưởng với lý thuyết kiến trúc nội thất ở bển đi, tiền nong không phải nghĩ. Thợ vẫn (more…)

Supreme Skills! – tay nghề Nhật, thái độ Nhật

Một trong những chương trình mình thích nhất là Supreme Skills! của kênh NHK. Mỗi tuần một số, mỗi số dài có 30 phút với hai người dẫn chương trình và hai nhóm (tạm gọi là) thí sinh có ngoại hình không mấy bắt mắt, Supreme Skills! – mình tạm dịch là “Tay nghề thượng thừa!” – là một chương trình truyền hình mà Việt Nam có mua bản quyền cũng chưa chắc đã sản xuất được. Đơn giản vì (more…)

Chu bình và mặc bình

1. Tết năm nay rét đậm, mình ở tịt trong nhà đọc sách. Nếu tính cả truyện sến thì số sách mình đã đọc từ đầu năm (âm lịch) đến giờ phải lên tới 30 cuốn. Hồi xưa, việc đọc với mình chỉ đơn thuần là biết anh này yêu chị kia rồi có cưới được nhau hay không. Nay thì cầm quyển sách lên là phải xem xét đủ thứ, từ cách phân vai chia chương thắt nút mở nút của tác giả, cách chọn từ ngắt câu của dịch giả, đến cách dàn trang chọn font vẽ bìa và dòng xi-nhê “in xong và nộp lưu chiểu”. Âu cũng là bệnh nghề nghiệp!

2. Từ cách đây tầm 10 năm, mình đã có thói quen kè kè theo cái bút khi đọc sách. Lý do ban đầu là vì muốn chú thích một số chỗ – thường là điển tích điển cố – cho đứa em đọc sau dễ hiểu hơn. Theo thời gian, cả mức độ hiểu biết, nhất là hiểu biếtvề ngành xuất bản, lẫn mức độ khó tính và nhảm nhí nhố nhăng của bản thân đều tăng, những thứ ghi thêm vào sách của mình càng ngày càng đa dạng: những biểu tượng cảm xúc kiểu chat chit cho những đoạn hài hước hoặc lâm ly, những dấu hỏi cho những nghi vấn về logic tác phẩm hay từ ngữ có vẻ chưa chuẩn, những dấu chấm than cho những câu ấn tượng, cả ấn tượng rất tốt lẫn rất xấu… Trong một cuốn phi hư cấu (xin phép không nêu nhan đề) mà mình vừa đọc hôm mùng mấy Tết, mình đã ghi: “Người dịch bị dở hơi!”.

Truyện Kiều, bản chép tay chữ quốc ngữ của Trần Thu Trang

3. Thói quen để lại lời bình của bản thân vào sách khi đọc sách là thói quen của nhiều người theo nghề chữ nghĩa. Trong một số bản Kiều cổ, nhất là những bản chữ Nôm chép tay, thỉnh thoảng lại bắt gặp những lời bình viết bằng mực đỏ (chu bình) và mực đen (mặc bình). Sở dĩ phải có hai màu mực là vì có nhiều hơn một người đọc và bình, mỗi người viết một màu để phân biệt. Một trong số những lời bình mình nhớ nhất là của Nguyễn Lượng – em cùng cha khác mẹ của Nguyễn Du – dành cho câu “Thuý Vân chợt tỉnh giấc xuân” trong đoạn Kiều sắp rời nhà bán mình chuộc cha, rằng: “Phụ tù, tỷ mại, chỉ quản hôn thuỵ” (Tạm dịch: Cha đi tù, chị bán mình, mà cứ ngủ mê mệt).

4. Sở dĩ có mấy dòng ghi chép vụn vặt này vì hôm nay mình vào Facebook, thấy một người bạn của mình viết về chuyện chị ấy đọc cuốn “Việt sử tiêu án” của Ngô Thì Sĩ, đến những đoạn “sử thần bàn rằng” lại buồn cười. Sử xưa ghi chép cô đọng (có lẽ vì điều kiện kỹ thuật không cho phép), giọng văn trung tính, ít phân tích nguyên nhân kết quả hô khẩu hiệu cái gì cũng nhờ thiên tài Đảng ta như sử nay, muốn biết quan điểm của người chép sử, chỉ có thể tìm trong những đoạn chu bình mặc bình ấy thôi.

5. Viết đến đây, chợt nghĩ, không biết sách của mình có ai ghi gì bên lề hay không…

Sách, gạch đầu dòng cho tháng cuối năm

Mấy gạch đầu dòng này đều là về sách.

– Giờ là cuối năm dương lịch, cũng là lúc để tổng kết xem trong năm nay mình đọc được những cuốn sách gì hay ho. Mình đọc nhiều thể loại thượng vàng hạ cám, mỗi thể loại lại có một vài cuốn tốt theo tiêu chuẩn riêng của nó, nếu xếp chung cả vào một rọ thì cũng hơi buồn cười. Thôi thì cứ nêu đại diện cho từng thể loại vậy (những cuốn này có thể xuất bản lâu rồi, chẳng qua đến năm nay mình mới đọc):

  1. Phi hư cấu: “Gái công xưởng – Tiếng nói từ giữa lòng nước Trung Quốc hiện đại” của Leslie T. Chang, Lục Hương dịch
  2. Tiểu thuyết: “1984” của George Orwell
  3. Truyện ngắn: Tập truyện ngắn “Where I’m Calling From” của Raymond Carver
  4. Tản văn: “Tạp văn” của Phan Thị Vàng Anh
  5. Truyện sến: Loạt “Đông phương mỹ nhân” của Bồng Vũ (芃羽)

(Mục số 5 mình định ghi là (more…)

Thảo Cầm Viên trong mắt ai

Bạn bè mình ở Sài Gòn thấy mình nói mình muốn đi Thảo Cầm Viên thì toàn bụm miệng cười hoặc trợn tròn mắt nhìn ra cái điều “con này làm sao mà chỗ nào không đòi đi, lại đòi đi sở thú”. Không biết nếu mình nói mình còn muốn chụp ảnh cưới (cho đôi nào đó) ở đây, thì các bạn còn phản ứng đến mức nào. Nhưng đúng là ở TCV có những góc rất đẹp, rất sến. Nếu cô dâu chú rể chê là quê, mình đành cho nhân vật vào trong đấy ôm hôn nhau vậy!

Tái bút: Mấy bạn cho rằng sở thú Sài Gòn quá tệ nên ra Hà Nội thăm Công viên Thủ Lệ.